AI tool fiscaal advies: wat heeft de Nederlandse fiscalist écht nodig?
Je herkent het vast wel. Een cliënt belt met een vraag over een grensoverschrijdende structuur, en voor je het weet zit je drie uur te spitten in de Wet IB, het OESO-modelverdrag en een stapel BNB-arresten — terwijl de cliënt morgen al antwoord wil. Het is precies dit soort werk waarvoor steeds meer fiscalisten en belastingadviseurs op zoek gaan naar een AI tool fiscaal advies. Niet omdat AI het vak overneemt, maar omdat het uitzoekwerk anders verslindt wat je liever aan je cliënt besteedt.
Het probleem: de meeste AI-tools die je tegenkomt zijn gebouwd voor de Angelsaksische markt, getraind op case law uit de VS of het VK, en hebben geen idee wat er in de Vlaamse Codex Fiscaliteit of de Nederlandse Wet Vpb staat. Voor een fiscalist die met Nederlandse wetgeving werkt, is dat een dealbreaker.
Waarom generieke AI niet volstaat voor fiscaal advies
ChatGPT en vergelijkbare modellen zijn knap in het samenvatten van teksten, maar ze zijn niet getraind om uitspraken van de Hoge Raad feilloos te citeren, laat staan om onderscheid te maken tussen een arrest dat nog geldend recht is en een dat inmiddels is achterhaald door wetswijziging. Dat risico — een overtuigend antwoord dat feitelijk onjuist is — is in de fiscale praktijk niet te dragen. Eén verkeerd aangehaalde wetsbepaling in een advies aan een cliënt, en je reputatie staat op het spel.
Daarom is binnen de sector een duidelijk onderscheid ontstaan tussen twee soorten AI-tools:
- Generieke juridische AI, gebouwd voor brede toepassing over rechtsgebieden en landen heen.
- Gespecialiseerde fiscale AI, getraind op Nederlandse wetgeving, jurisprudentie en beleidsbesluiten, met directe traceerbaarheid naar de bron.
Harvey AI: de internationale marktleider
Als er één naam steeds opduikt in gesprekken over juridische AI, is het Harvey. Het platform is uitgegroeid tot een van de bekendste namen in legal AI wereldwijd en wordt gebruikt door grote advocatenkantoren en in-house juridische teams. Harvey richt zich op juridische dienstverlening voor toonaangevende advocatenkantoren en bedrijfsjuridische teams wereldwijd, en ondersteunt onder meer contractanalyse, due diligence, compliance en procesvoering. Ook fiscaal onderzoek hoort daarbij: het platform is bedoeld om complexe juridische, regulatoire en fiscale vragen over verschillende rechtsgebieden heen te onderzoeken.
Harvey heeft serieus geïnvesteerd in de fiscale praktijk. Samen met PwC ontwikkelde het bedrijf een speciale Tax AI Assistant, getraind op curated fiscale datasets gecombineerd met Harvey’s LLM-expertise, fijn afgestemd met feedback van PwC’s fiscale experts. Dat onderzoek strekte zich uit over meer dan tien rechtsgebieden, met honderdduizenden geanalyseerde fiscale documenten zoals wetgeving en commentaren, en het platform wordt inmiddels uitgerold naar meer dan dertig fiscale jurisdicties wereldwijd.
Dat maakt Harvey een serieuze speler voor internationaal fiscaal werk — denk aan transfer pricing, M&A-structuren of multinationale herstructureringen waarbij meerdere landen tegelijk relevant zijn. Voor een kantoor dat puur in de Nederlandse adviespraktijk zit, met Wet IB, Wet Vpb, de overdrachtsbelasting en Nederlandse jurisprudentie als dagelijkse kost, ontstaat echter een ander beeld. Onafhankelijke analyses van de grote legal-AI-platforms wijzen erop dat Harvey is ontworpen voor Am Law 100-kantoren en Big Four-advieskantoren, niet voor een klein, lokaal gespecialiseerd kantoor, met een prijsmodel en schaal die daar ook naar zijn ingericht. Bovendien geldt: grote markten worden goed bediend, kleine en complexe markten met hun eigen wetgeving vaak minder — en de Nederlandse fiscale praktijk, met haar eigen wetssystematiek en taal, is precies zo’n markt.
Wat Nederlandse fiscalisten nodig hebben: lokale diepgang
Voor advies dat standhoudt bij de Belastingdienst of de rechter telt niet alleen snelheid, maar vooral herleidbaarheid. Kun je exact aanwijzen welk wetsartikel, welk arrest of welk beleidsbesluit de basis vormt voor het antwoord? En is die bron actueel, of verwijst de AI naar een regeling die inmiddels is gewijzigd?
Dit is precies waar Nederlandse fiscale AI-tools zich onderscheiden. Mirre, bijvoorbeeld, is gebouwd in Nederland en gehost in de EU, met versleuteling volgens de standaard die banken en overheden gebruiken. Het uitgangspunt is dat AI pas waardevol is wanneer die onderbouwd, betrouwbaar en veilig is — elk antwoord herleidbaar naar de bron, en elke bron geverifieerd en actueel. Voor de fiscale praktijk, waar het
